Prof. Dr. Ceyhun Elgin: ‘Enflasyon sonbaharda üç haneye çıkacak’

Boğaziçi Üniversitesi İktisat Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ceyhun Elgin, yüksek enflasyonun uzun bir mühlet devam edeceğini vurgulayarak, “Bu kadar yüksek enflasyona katlanıyoruz fakat büyümede yavaşlama var. Yüksek enflasyona katlanıyoruz işsizlikte tek hanelere düştük mü hayır” dedi.

Artık yabancı yatırımcının Türkiye’ye güvenmesinin güç olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ceyhun Elgin ile iktisattaki son gelişmeleri konuştuk.

– Türkiye’deki yüksek enflasyonun sonu nereye varacak?

Türkiye’de yüksek enflasyon sorunu var. Bunun sonu yeterli bir yere varmayacak. Merkez Bankası Lideri enflasyonun ekim ayından itibaren düşüşe geçeceğini öngörüyor. Enflasyonun düşüşe geçmesi fiyatların düşüşe geçeceği manasına gelmiyor. Merkez Bankası para siyaseti artık kredibilitesini, inandırıcılığını, güvenirliğini sıfırladı. Uygulanan para siyaseti nedeniyle döviz kuru da denetimden çıktı. Şu an olumluya yanlışsız bir seyir beklemiyorum.

Yüksek enflasyon daha bir müddet bizimle olacak maalesef. Bilhassa güç piyasasındaki gelişmeleri bekleyeceğiz, pandeminin gidişatını göreceğiz. Maalesef bunun tesiri hiç konuşulmuyor. Öteki ülkelerdeki kapatma önlemleri Türkiye ve dünyadaki enflasyonu artıracak. Enflasyonun önümüzdeki sene ilkbahara ya da seçimlere kadar çift hanelerde kalacağı çok muhakkak. Seçimlerden sonra iktisat siyasetinin tarafı manalı bir formda değişirse o vakit farklı şeyler konuşabiliriz.

– İktisat çok güç bir devirden geçiyor, her gün yeni tedbirler açıklanıyor, bunlar problemleri çözmeye ne derece tesir ediyor?

Hükümet deneme yanılma formülü uyguluyor. Muhakkak bir plan program çerçevesinde hareket edilmiyor. Faiz siyaseti bir kenara bırakıldı. Faizlerde katiyetle bir artış yapılmayacak dendi. Farklı iktisatçılardan etrafımdan de duyuyorum farklı tahlil teklifleri istiyorlar. Fakat bu tahlil teklifleri sorunun köküne gitmiyor. Daima sıkıntıların etrafından dolanan, vakit kazandırmaya çalışan siyasetler. Kur Muhafazalı Mevduat da bunun bir kesimiydi. Firmaların tutabileceği dövizlerle ilgili siyasetler da bunun bir kesimiydi. Liyakatlı şahıslar tarafından iktisat siyasetlerine taraf verilmiyor. Ortalıkta bir hastalık var hastalığın kökeni pek çok olguya dayanıyor lakin alınan tedbirler hastalığı güzelleştirici, hastalığı ortadan kaldırıcı değil.

KURDA DÜŞÜŞ BEKLEMEYİN

– Döviz kurunu düşürmek için atılan adımların hiçbir işe yaramadığını gördük, kur tarafında ne tıp riskler kelam konusu olacak?

Döviz kurunun istikameti maalesef üst istikametli bekleniyor. Türkiye önemli cari açık veren ülke. İhracat artıyor lakin ithalat daha fazla artıyor. Bunun bir biçimde dışarıdan gelecek sermaye ile kapatılması gerekiyor. Lakin artık dışarıdan sermaye gelmiyor. Turizm gelirlerine güveniyorlardı ancak o da kâfi olmayacak. Türkiye ekonomisindeki belirsizlikler ve para siyasetindeki gelişmeler nedeniyle Türkiye’ye sermaye gelmediği üzere, var olan da çıkıyor. Cari açık yabancıların konut yatırımıyla kapatılmaya çalışılıyor. Turizm gelirlerini artırmak için hayli sayıda ülkeye vizesiz giriş imkânı verildi. Fakat bunlar cari açığı kapatacak gelirler değil. Tersine aşikâr tedbirler de cari açığı artırıyor. Üreticiler dışarıdaki fiyat dalgalanmalarına karşı evvelden mal stoklamak isteyebiliyorlar. Firmalar bankalarda döviz tutacağına mal alıp depoda tutmayı seçiyor ki bu da ithalatı artırıyor. Hasebiyle önümüzdeki periyotta dövizde artış devam edecek. Dolar için 20-24 iddiaları yapılıyor. Bu gidişle kur yıl sonunda 24 TL olursa şaşırmayız.

YABANCININ GELMESİ ZOR

– Türkiye’nin risk CDS’leri 900 puanı aştı. Artık yabancı yatırımcının Türkiye’ye inancı olur mu?

Artık yabancı yatırımcının Türkiye’ye itimadı güç. Borsada tahvil piyasasında yok üzere. Yalnızca konut piyasasında varlar. Hukukun üstünlüğü ve iktisat siyasetlerinin dizaynında liyakat olmadan artık yabancıların gelmesi güç. Bu hususta iyleşme beklemiyoruz.

ENFLASYON YÜZDE 75-80’E ÇIKAR

– Yılsonu büyüme, işsizlik, faiz ile ilgili öngörüleriniz neler, bu alanlarda ne çeşit riskler var?

Ben yüzde 4 büyümeye şaşırmam. İşsizlikte tek haneli sayıları görmeyeceğiz. Yılsonunda yüzde 75-80 enflasyon oranı bekliyorum. Bu enflasyon oranı Türkiye için sürdürülebilir bir enflasyon oranı da değil.

Birçok milletlerarası kuruluş Türkiye’den bir faiz artışı bekliyor. Olması gereken de bu. Ben işin açıkçası faiz siyasetinde bir geri dönüş beklemiyorum. İktisadi öngörüde bulunmak virajlı yolda yalnızca geriye bakarak otomobil kullanmaya benziyor. Siyasetten bağımsız olmadığı için ve siyasi gidişatı öngöremediğimiz için iddia yapamıyoruz.

İŞSİZLİK MAALESEF ÇİFT HANEDE KALACAK

– Şu anda Türkiye iktisadının en can yakıcı problemleri nelerdir?

Pek çok makro iktisadi değişkende sorun var. En baştan üç temel makro iktisadi değişkenden bahsederiz. Bunlar enflasyon, büyüme ve işsizlik. Enflasyonda neredeyse üç haneye ulaşacağız. ÜFE’den zati geçtik. Sonbaharda üç hane olursa şaşırmamak gerekiyor. Bu kadar yüksek enflasyona katlanıyoruz ancak büyümede yavaşlama var. En olumlu senaryoda büyüme yüzde 5-5.5 bekleniyor. İşsizlik esasen çift hanede. Yüksek enflasyona katlanıyoruz işsizlikte tek hanelere düştük mü hayır. Çift hanede de kalacak.

– Tahlil için atılması gereken acil adımlar hangileri?

Öncelikle iktisat siyaseti dizaynında liyakatın geri gelmesi gerekiyor. Bu işi bilen bireylerin bu siyasete taraf vermesi kural. İktisat siyasetten, demokrasiden hukukun üstünlüğünden bağımsız değil. Bunların tahsis edilmesi gerekiyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.