Zuzubak Otu, Kayalıklardan Sofralara: Kilosu 15 Bin TL’ye Çıktı
İlkbaharın gelmesiyle birlikte Batman’ın Sason ilçesinde, yüksek rakımlı dağların zirvelerinde yoğun bir çalışma başladı. Bu özel bitki, yalnızca belirli dağların eteklerinde doğal olarak yetişen ve endemik bir tür olarak bilinen zuzubak otudur. Sınırlı yetişme alanı ve zorlu toplama süreci sayesinde, bu sezonun en değerli tarım ürünlerinden biri haline geldi. Köylüler, dik yamaçlardan büyük zorluklarla topladıkları zuzubak otunu, hem mutfaklarda vazgeçilmez bir baharat olarak hem de geleneksel tıpta doğal bir tedavi aracı olarak kullanıyor.
Zuzubak otu, yalnızca yüksek zirveleri tercih eden seçici bir bitki. Türkiye’de, özellikle Batman’ın Sason ilçesindeki Mereto ve Zoveser dağlarıyla Cobet Yaylası’nın kayalık alanlarında kendiliğinden yetişiyor. Yaklaşık bir aylık kısa bir ömre sahip olan bu bitki, serin ve nemli yüksek kesimleri seviyor. Toplayıcılar, bu değerli otu bulabilmek için saatler süren tırmanışlar yapıyor.
Mutfaklarda lezzet, vücutta şifa kaynağı olan zuzubak otunun kullanımı, toplandığı andan itibaren geleneksel yöntemlerle başlıyor. Taze olarak tüketilmesinin yanı sıra, asıl ününü kurutulup kaya tuzuyla dövülerek elde edilen baharatıyla kazanıyor. Bu baharat, yemeklere kendine özgü keskin ve hoş bir aroma katıyor ve özellikle ayran, yoğurt, salata, çorba ve et yemeklerinde sıklıkla tercih ediliyor. Bölge halkı arasında, zuzubak otunun bağışıklık sistemini güçlendirdiği, akciğer sağlığına fayda sağladığı ve balgam söktürücü özelliği ile solunum yollarını rahatlatıcı etkisi olduğu biliniyor. Ayrıca, böbrekleri temizleyici ve mide rahatsızlıklarına iyi gelme inancı da yaygın.
Nadir bulunması ve zorlu toplama süreci, zuzubak otunun fiyatını her yıl daha da yukarı taşıyor. Önceki yıllarda bin TL civarında bir değere sahip olan bu özel otun kilogram fiyatı, 2026 itibarıyla 10 bin TL ile 15 bin TL arasında değişiyor. Zuzubak otu, hem nadir oluşu hem de sağlık faydalarıyla dikkat çekerek, pazarda sağlam bir yer edinmiş durumda.
